100از آنچه گذشت درمى‌يابيم طواف، شاه‌بيت پرطراوت غزل شيواى حج است. طواف تبلور مقام قرب و وصل عبد و معبود است. طواف تنها منسكى است از مناسك حج، كه همراه نمازش بايد طهارت انجام گيرد. شرط هيچ يك از اعمال حج، آن نيست كه حاجى با وضو باشد يا اگر غسلى بر او واجب است، غسل كرده باشد. تمام اعمال حج، جز طواف و نماز طواف بدون طهارت نيز صحيح است، اما طواف خانه خدا مثل نماز، نياز به طهارت دارد، گويى همان نماز است كه به صورت متحرك و به دور خانه انجام مى‌شود.

براى تصور بيشتر، كعبه را مركز دايره‌هايى فرض كنيد كه در شعاع‌هاى متفاوت ايجاد شده است؛ از مركز طواف تا اقصى نقاط مختلف كره زمين. اين دايره‌ها كه هميشه محيط برهم در پهناى كره زمين ترسيم مى‌شوند، از نمازگزارانى تشكيل مى‌شوند كه در چارسوى جهان در وطن‌هاى خود، رو به خانه كعبه نماز مى‌گزارند. اگر نمازگزاران يك دايره از اين دايره‌ها را در نظر بگيريم، خواهيم ديد حالت يك طواف را دارند؛ طوافى ساكن به شكل نماز.

هنگام طواف بايد مواظب بود كه همچون طواف مردم زمان جاهليت نباشد. طواف را بايد فهميد و معناى دور زدن بر اين سنگ‌ها را درك كرد. در طواف بايد دل را از ديگران تهى كرد و جان را از خوف غيرحق پاك ساخت و به موازات عشق به حق، از بت‌هاى كوچك و بزرگ، طاغوت‌ها و وابستگان آنان برائت جست.

طواف خانه خدا، بايد نشان عشق به خدا و برائت از دشمنانش باشد.