88
اصول انسانشناسى حج از ديدگاه رهبرى
اهم اصول مستنبط از بيانات مقام معظم رهبرى از اين قرار است:
الف) توجه به فرديت انسان
از منظر رهبرى، در اين اصل، تنوع فرصتها و آزمايشگاهها به حدى است كه هرگاه كسى با توجه و تدبر از آن عبور كند بىگمان، دستاوردى گرانبها خواهد داشت، زيرا در جنبه الهى و فردى، حج يك واجب طولانى، مستمر، مركب و متشكل از انواع و اقسام عبادات است از واجباتش، مستحباتش، از نمازش، طوافش، سعيش، وقوفش، دعاها، بيتوتهها، مناجاتها، افاضهها. هر انسان با استعدادى كه از اين چند روز ايام حج حقيقتاً درست بتواند استفاده كند، از جنبه فردى آن، همين يك سفر براى اصلاح او تا آخر عمر كافى است (76/12/13) هدفِ جنبه فردى، تزكيه، رسيدن به صفا، نورانيت و پيراستگى از زخارف بىارزش مادى و فراغت با خويشتن معنوى و انس با خداى متعال و ذكر، تضرع در برابر و توسل به حضرت حق است. تا آدمى به عبوديت كه صراط مستقيم الهى به سوى كمال است راه يابد و در آن گام بردارد. از ديگر سو نبايد با تأكيد بيش از حد بر فرديت از بعد اجتماعى انسان غافل ماند. ايشان مىخواهد كه حج را يك امر كاملا شخصى به حساب نياورند. (70/3/1) قرآن اعمال حج را «شعائر» مىنامد. اين بدان معنى است كه اينها فقط عملى فردى و براى اداى تكليفى شخصى نيست، بلكه نشانهاى است تا برانگيزاننده شعور و معرفت انسان به چيزى باشد كه اين عمل، علامت و نشانه آن است. (73/2/25)
ب) توجه به اجتماعى بودن انسان
حج در ميان فرائض اسلامى بىهمتا است. زيرا مظهرى از قدرت، عزت و اتحاد امت اسلامى است. هيچ فريضه ديگرى بدينسان به آحاد مسلمان درباره مسائل امت اسلامى و جهان اسلام درس و عبرت نمىآموزد و آنان را در روح و واقع به قدرت،