85يك واجب سياسى و عينى دانسته، مىفرمايند:
برائت حقيقتاً از اركان حج است. بالاتر از اركان حج است، روح حج است، معنا و هدف حج است. همه حج فرياد برائت است. همه احكام حج حاكى از وجود چنين جهتگيرىاى است. آن كس كه نمىفهمد بايد ذهن و فهم خود را اصلاح كند. لذا حج بى برائت، حج بى وحدت، حج بى تحرك و قيام، حجى كه از آن تهديد كفر و شرك برنخيزد، حج نيست و روح و معناى حج را فاقد است. (68/4/14)
از بزرگترين مظاهر شرك در عصر حاضر، تفكيك دنيا از آخرت و زندگى مادى از عبادت و دين از سياست است. در نتيجه، ابراز برائت و بيزارى از مشركان، وظيفهاى است كه حج و اعمال و شعائر توحيدى آن، بر عهده حجگزار، گذاشته است. برائت، اولين گام در راه تجسم اراده مسلمانان در نفى پديدههاى شيطانى و استقرار حاكميت اسلام وتوحيد بر همه جوامع اسلامى است. (72/2/28) ايشان سه گروه را عامل اصلى جدايى دين از سياست مىدانند: 1. سياستمداران؛ 2. مدعيان دين؛ 3. دشمنان سيلى خورده نظام. (1368) از اينرو، مسلمانان را به درك و عمل سياسى دعوت مىكنند. (1368) در فريضه حج، برائت در قول و عمل از سردمداران كفر و استكبار، الگوى عمل و نخستين گام است (84/10/19)
چهار - بهرهگيرى از بعد فرهنگى حج
حج فرصتى بسيار مناسب و بىنظير براى تبليغ و نشر فرهنگ غنى اسلام در ميان مسلمانان، و عاملى بسيار قوى در بقا و تقويت دين و ضامنى براى جاودانگى اسلام است. مقام معظم رهبرى به اين بعد در كنار ابعاد سياسى، اجتماعى و اقتصادى حج، تأكيد كردهاند و به آسيبشناسى وضعيت فرهنگى پرداختهاند. ايشان معتقدند:
دشمنى با اسلام هم با روشهاى سياسى و تبليغاتى، و هم با روشهاى فرهنگى، با جديت دنبال شده است. فشار و سختگيرى بر مبارزان و آزادىخواهان و علما و روشنفكران