74وحدت و اتحاد در مناسك و آداب دينى حج است. در واقع، وقتى حجاج با مليتهاى مختلف از سفيد و سياه و با مذاهب، زبانها و آداب اجتماعى متفاوت در يك جا و يك زمان و با يك لباس واحد جمع مىشوند و آدابى را همه با هم بر يك منهاج مشخص، هر سال انجام مىدهند، باعث بالا رفتن روحيه امت براى تحقق آرمانهاى بلند اسلام و رودررويى با ظلم و كفر و استعمار و استبداد مىشود و امت متفرقى را كه زير فشار تبليغات و مظالم مستكبران، هر كدام جداگانه احساس ضعف و تنهايى مىكنند، يكپارچه و متحد نشان مىدهد و باعث بالا رفتن روحيه و اميد ملتهاى مختلف مسلمان و نيز ضعف و خوف مستكبران از قدرت نهفته در جماعت مسلمين مىشود. ايشان در پاسخ به اين سؤال كه در اصل، هدف شارع مقدس از تشريع حكم حج، در يك زمان و يك مكان مشخص چه بوده است، بيان مىدارند:
اينكه خداى متعال امر به تجمّع همه مسلمانان در اين نقطه، آن هم در يك مجموعه از روزها داده است، براى چيست؟ نكته اساسى و مهم، همين است. بديهى است تجمّعى با اين كيفيت به خاطر آن است كه آحاد مردم مسلمان، خود را در كنار يكديگر بيابند؛ يعنى احساس وحدت و جماعت كنند و در بعدى وسيعتر، احساس عظمت ناشى از اجتماعِ ملتها و شعوب، بر همه حاكم گردد. اگر اين احساس، مورد توجه نبود، لزومى نداشت كه ايام معلومات و معدودات در حج، مقرّر شود. 1
كاركرد ششم: دفع تهديدات متوجه فرد و جامعه اسلامى
اين كارويژه را مىتوان در بر گيرنده همه كاركردهاى حج دانست. در حقيقت حج، در انديشه آيتالله خامنهاى، آوردگاهى است براى بازسازى و ترميم ضعفهاى فردى و اجتماعى مسلمانان براى رسيدن به كمال والاى انسانى. آوردگاهى كه هرسال و در ايامى معدود و مشخص، مسلمانان را از اقصا نقاط عالم، به خود فرا مىخواند تا