312چهارپايان - براى تقرب جستن به خداوند فرا مىخواند و اين ويژگى، مختص حج است. ما براى اينكه اين پرسش را واضحتر پاسخ دهيم، از سخنان فيلسوف عظيمالشأن و مشهور جهان اسلام، بوعلى سينا، استفاده مىكنيم. ايشان مىنويسد:
جمعيت خاطرى كه براى شخص زائر در مكان شريف حاصل مىگردد در غير آن حاصل نمىشود، به خصوص در مكه معظمه و بيتالله الحرام كه تمام نفوس متوجهاند به سوى حق و مستعدند براى رحمت الهى كه اين هم از آن حكم عجيبه است براى خلاصى نفوس از عذاب. 1
بنابراين زمانى كه با نگاه سيستمى به احكام بنگريم در مىيابيم كه در حج، «توحيد» به شكلى پررنگ، - حتى به منزله ذاتيات، فصل و مقوم - در آن جلوه نمايى مىكند؛ و به تعبير ابن سينا، وقتى همه افراد در مشاهد شريفه و به طور خاص، مكه معظمه و بيتالله الحرام، به حضرت حق جل جلاله متوجه مىشوند، نخست برايشان «جمعيت خاطر» و به عبارت ديگر، تربيت و شكوفايى روحى، عقلانى، اعتقادى و معنوى رخ مىدهد و از سوى ديگر، استعداد و زمينه دريافت رحمت الهى را هم كسب مىكنند و اين مهم هم «در غير آن حاصل نمىشود»؛ به تعبير ديگر، جزء ماهيت و جوهر حج - به طور خاص - است و نه عبادات ديگر. بنابراين چنانكه رهبر حكيم و فرزانه انقلاب فرمودهاند، به درستى «تقرب به خدا در انديشه و عمل» جوهر حج است. از سوى ديگر، تقرب، فيزيكى و مادى نيست؛ بلكه با توجه به گفتههاى ابن سينا مىتوانيم بگوييم، زمانى كه بنده، استعداد دريافت رحمت الهى را كسب مىكند، به قرب خداوند مىرسد و همين قابليتيافتن براى دريافت رحمت الهى، يعنى تقرب به خدا، و چه رحمتى بالاتر از تقرب به خداوند.
مقام معظم رهبرى در حج كه زيارت «معبد عشق و مرقد معشوق» 2 است، علاوه بر