189جمعى برخوردار كند و آنان را مستحق اعتبار نمايد. شبكهها به لحاظ اجتماعى در قالب يك عنوان عمومى، نظير خانواده، طبقه، قبيله، مدرسه، حزب و... بهكار مىروند. البته سرمايه اجتماعى، نيازمند شرايطى بيش از وجود شبكه روابط است. پيوندهاى شبكهاى بايد مبتنى بر اعتماد باشند. 1 شكلگيرى اعتماد و سرمايه اجتماعى، تنها زمانى ممكن است كه مردم، منافع خود را فداى منافع ديگران كنند. 2 فضايل اخلاقى تأثير فراوانى در رشد انگيزههاى ديگرخواهانه و كنترل انگيزههاى خودمدارانه دارد.
از نظر پاتنم، توسعه اقتصادى، اجتماعى و سياسى وابسته به فعاليت عمومى شهروندان در فضاى همكارى متقابل در درون شبكههاى حياتى و روابط اجتماعى- سياسى برابر و سنت مشاركت شهروندان شكل مىگيرد. 3 از نظر وى سرمايه اجتماعى ارتباط مستقيمى با نوع روابط و شبكههاى اجتماعى دارد و در روابط اجتماعى، سياسى و مذهبى افقى، تأسيس مىشود و توسعه پيدا مىكند؛ نه در روابط عمودى و رسمى. 4 بنابراين، سرمايه اجتماعى، وجوه مختلف سازمان اجتماعى (اعتماد، هنجارها و شبكه روابط) است كه كارآيى آن را بهبود مىبخشد. 5 تفاوت ميان سازمان روابط اجتماعى افقى و عمودى براى سرمايه اجتماعى مهم است. در روابط افقى، مردم، شهروند هستند و در روابط عمودى، مردم، ابژه و موضوع. احساس برابرى جامعه مدنى، تأثير مهمى در توسعه سرمايه اجتماعى دارد. بهنظر پكستن، سرمايه اجتماعى داراى دو مؤلفه اصلى است: روابط عينى و پيوندهاى ذهنى بين افراد. 6 اعتماد اجتماعى، ظرفيت اطلاعات و