120علامه جعفرى رحمه الله با دقت و تأمل در حقيقت فرهنگ و بررسى مهمترين دانشنامههاى جهان، فرهنگ را به دو فرهنگ پيشرو و پيرو طبقهبندى مىكند و معتقد است ماهيت فرهنگ پيشرو كه نجاتدهنده بشر است از اين قرار است: «كيفيت يا شيوه بايسته و شايسته براى آن دسته از فعاليتهاى مادى و معنوى انسانها كه مستند به طرز تعقل سليم و احساسات تصعيد شده آنان در حيات معقول تكاملى باشد». 1 به اعتقاد ايشان «هدفگيرى ترقى و تكامل» در فرهنگ پيشرو وجه تمايز آن از فرهنگ پيرو مىباشد. 2 ايشان در تحقيق خود به اين نتيجه رسيدهاند كه جامع مشترك همه تعريفهاى 3 فرهنگ دارى عنصر بايستگى، شايستگى، كمال، ترقى مادى و معنوى، كرامت، حيثيت و شرف ذاتى انسان، حيات شايسته و آزادى مسئولانه و عدالت در اجراى حقوق و قوانين است. 4 به اعتقاد علامه جعفرى رحمه الله فرهنگى كه اسلام آن را بنا نهاد، «حيات هدفدارى» است كه ابعاد زيبايىجويى، علمگرايى، منطقطلبى و آرمانخواهى انسانها را به شدت به فعاليت رسانده است و همه عناصر فرهنگى را شكل مىدهد. 5
بر اين اساس بايد به جد و يقين ادعا كنيم كه حج يك پديده متعلق به فرهنگ پيشرو است كه به دنبال ايجاد حيات معقول و ترقى و تكامل براى امت اسلام و بشريت است.
سياست عمومى
تعاريف مختلفى از سياست و سياست عمومى (خط مشى عمومى) وجود دارد كه در ذيل به برخى از آنها اشاره مىشود: