116اين اوامرى كه مقام معظم رهبرى هرسال در ديدار با كارگزاران حج، طرح مىفرمايند، تنها جنبه ارشادى ندارد، بلكه دستورالعملهايى است كه نيازمند تلاش مديران اجرايى براى عملياتى كردن آنها است.
استخراج دستورالعملهاى مقام معظم رهبرى در ديدار با كارگزاران حج، در قالب سياستگذارى فرهنگى، در نوشتار حاضر آمده است. استخراج اين سياستها همانند چراغ راهنمايى خواهد بود كه مسير و هدف را روشن مىكند و از بيراه رفتن و هدر دادن فرصتها و توانمندىها دور مىنمايد.
2. ادبيات موضوع
در ابتدا با مرورى بر ادبيات موضوع اين تحقيق، به بررسى مفاهيم حج، فرهنگ، سياست عمومى و سياست فرهنگى مىپردازيم.
حج در لغت و اصطلاح
صاحب مجمع البيان مىنويسد: «واژه حج در لغت بهمعناى قصد پىدرپى و در اصطلاح شرعى قصد خانه خدا براى عملى است». ايشان به آيه 158 سوره بقره 1 استناد كرده است. 2
جايگاه حج در اسلام
اسلام داراى مبانى و اركانى است كه بر آنها بنا شده و با آنها قوام يافته است. حج، از اركان اسلام است چنانكه امام باقر عليه السلام فرمودند: «اسلام بر پنج پايه، بنا شده است: نماز، روزه، زكات، حج و ولايت».
«بُنِىَ الاِسلامُ عَلَى خمَسةِ أشْياءَ عَلَى الصَّلاةِ وَ الزَّكاةِ وَ الصَّومِ وَ الْحجِّ و الولاية» 3بنابراين هر كس از روى عمد، حج نگزارد، ركنى از اركان دين الهى را به جا