64شوم». مرد گفت: «شما گفتيد كه پيامبر خدا، آن را لمس كرد». حضرت فرمود: «آرى! ولى پيامبر خدا را چون مىديدند، حق او را مىشناختند [و راه را باز مىكردند]. ولى من حقم را نمىشناسند». 1
بنابراين نبايد براى انجام دادن يك عمل مستحب، مانع واجب ديگران شد و زمينه آزار و اذيت ديگران را فراهم كرد. از امام رضا(ع) درباره استلام حجر در حال شلوغى سوال شد:
... و َ هَلْ يقاتَلُ عَليه النّاسُ اذا كَثُروا قالَ(ع) اذا كانَ كَذلكَ فَأومِ اليه ايماءً بِيدِكَ. 2
آيا مردم وقتى زياد شدند، بر سر استلام حجر بايد با هم بجنگند؟ [يعنى استلام در شلوغى، مستلزم فشار و اذيت مردم است] امام(ع) فرمود: «وقتى چنين شد با دست خود بهسوى حجر اشاره كن».
نماز طواف و حقالناس
نماز، اساسىترين دستور عبادى است كه از آن به ستون دين ياد شده است. پذيرش آن، برابر با پذيرش ساير اعمال و رد آن، برابر با رد ساير اعمال است. نمازى پذيرفته مىشود كه همراه با شرايط ظاهرى و باطنى باشد. يكى از شرايط ظاهرى نماز، مباح بودن لباس نمازگزار است؛ يعنى نمازگزار با لباسى حلال و پاك نماز بخواند. حلال باشد؛ يعنى از راه حرام، تهيه نشده باشد. پاك و طاهر باشد؛ يعنى حقوق شرعى (زكات و خمس) آن را پرداخت كرده باشد.