52برمىگردد. گاهى اين دو با هم جمع مىشوند؛ يعنى گاهى يك عمل، هم باطل است و هم مردود. ولى گاهى عمل صحيح است. اما قبول نيست؛ مانند كسى كه روزه صحيح مىگيرد. اما در طول روز، غيبت مىكند و دروغ مىگويد.
اگر عملى براساس شرايطى كه فقها در رسالههاى عمليه تعيين كردهاند، انجام گيرد، آن عمل صحيح و تكليف از عهده مكلف ساقط مىشود و نيازى به انجام دادن دوباره آن نيست. اما چنانچه با شرايط تعيين شده انجام نشود، تكليف از عهده فرد ساقط نمىشود و در بسيارى از موارد بايد آن عمل را دوباره انجام دهد؛ براى مثال، پاكى لباس و بدن، يكى از شرايط صحت نماز است. اگر فردى بدون هيچ عذرى، با علم و آگاهى، با لباس نجس يا با بدن نجس نماز بخواند، آن نماز باطل است. نمازگزار بايد آن نماز را اگر وقت باقى است دوباره بخواند و چنانچه وقت گذشته، آن را قضا كند. يكى از شرايط صحت مناسك حج و عمره، حلال و پاك بودن مالى است كه با آن حج انجام مىشود. چنانچه حج با مال غصبى صورت گيرد، كفايت از حَجةالاسلام (حج واجب) نمىكند؛ هرچند فرد ديگرى اين مال غصبى را داده باشد. فقيه گرانقدر «سيد كاظم يزدى» در كتاب شريف «عروة الوثقى» مىگويد:
اگر مالى را ببخشند براى اينكه به وسيله آن حج انجام دهد [و فرد به حج برود] و بعد از حج، معلوم شود كه مال اعطايى، غصبى بوده در اينكه حج انجام شده، كفايت از حَجةالاسلام مىكند يا نه، دو وجه وجود دارد: قوىترين وجه، عدم كفايت است. اما اگر