67 ديگر آن را به انجام دادن باقيمانده مناسك حج حمل كردهاند كه اين دو احتمال، با ظاهر و سياق آيه ناسازگار است. 1
(وَ لْيَطَّوَّفُوا بِالْبَيْتِ الْعَتِيقِ)
در پايان آيه، خداوند تأكيد مىكند كه بايد حاجيان، خانه خدا را طواف نمايند.
در اينجا سه مطلب بايد مورد بررسى قرار گيرد:
1. منظور از «بيت العتيق» چيست؟
كلمه «عتيق» هم به معناى رها از بندگى و هم به معناى قديم، نفيس و گرامى آمده است. با توجه به معناى اول، كعبه را «بيت العتيق» گويند؛ زيرا همواره خانه خدا از سلطه ستمگران آزاد بوده است و كسى مالك آن نبوده تا خرابش كند يا مناسك آن را طبق ميل خود تغيير دهد، يا مىتوان گفت كعبه از گزند طوفان حضرت نوح(ع) رهايى يافته و كامل خراب نشده است.
اما با توجه به معناى دوم، يا براى اين است كه كعبه، نخستين خانهاى است كه از زمان حضرت آدم(ع) براى عبادت كردن، تعيين شده است همانطور كه خداوند مىفرمايد: ( إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنّٰاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبٰارَكاً ) يا خانهاى است كه