58 مشركان را محكوم كنند؛ زيرا آنان هنگام قربانى، نام بت‌ها و خدايان دروغين خود را بر زبان جارى مى‌كردند. ¹

در اينجا شايسته است دو نكته را توضيح دهيم:

نكته اول: منظور از ذكر «نام خدا» چيست؟

برخى آن را مطلق ذكر در دهه ذيحجه دانسته‌اند كه البته با ذيل آيه سازگار نيست كه مى‌فرمايد: ( عَلىٰ مٰا رَزَقَهُمْ مِنْ بَهِيمَةِ الْأَنْعٰامِ ). ²

برخى ديگر آن را به معناى حمد و شكر نعمتى كه از رهگذر گوشت قربانى نصيب حاجيان و ديگران مى‌شود تفسير كرده‌اند كه در اين صورت كلمه «على» براى تعليل خواهد بود. ³

بعضى ديگر آن را تكبيرات بعد از نمازهاى پنج‌گانه در منا، از ظهر روز عيد قربان تا بعد از نماز صبح روز سيزدهم دانسته‌اند، چنان‌كه از امام صادق(ع) آمده است:

التَّكبيرُ بِمنَى عَقيبَ خَمسَ عَشَرةَ صَلاةً أوّلُها صَلاةُ الظُّهرِ مِن يَومِ النَّحرِ يَقولُ: اللهُ أكبَر، الله أكبر، لا إلهَ إلاّ اللهُ وَاللهُ أكبَر، وَلِلّهِ الحَمدُ، اللهُ أكبَرُ عَلى ما هَدانا، وَالحَمدُ لِلّهِ عَلى ما أبلانا، وَاللهُ أكبَرُ عَلى ما رَزَقَنا مِن بَهيمَةِ الاَنعامِ. ⁴

تكبير در منا بعد از پانزده نماز كه اول آن ظهر روز عيد است كه مى‌گويد: خدا از همه چيز بزرگ‌تر است، خدايى جز او نيست، سپاس