101

چند نكته درخور توجه:

در اين آيه، نكات قابل توجهى وجود دارد كه در اينجا مورد بررسى قرار مى‌گيرند:

1. منظور ازفَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ چيست؟

براى اين جمله، دو معنا كرده‌اند:

معناى اول: چون اعمال عمره تمتع به انجام رسيد و عمره كننده از احرام بيرون آمد، همه چيزهايى كه بر او حرام بوده، حلال مى‌شود و مى‌تواند تا احرام حج تمتع، از همه امور حلال بهره‌مند گردد.

بنابراين، حرف «با» در «بالعمرة» باى سببيّه است و منظور از تمتع، بهره‌مندى از لذّات مادّى و ظاهرى است كه بر اثر احرام، بر عمره كننده حرام شده بود؛ بنابراين معناى كلى آيه چنين خواهد بود: «كسى كه به سبب اتمام عمره و بيرون آمدن از حالت احرام، تا زمان مُحْرِم شدن به حج تمتع، از همه آنچه برايش حرام شده بود، بهره‌مند مى‌گردد، وظيفه‌اش، تقديم قربانى ميسور، به پيشگاه پروردگار است».

معناى دوم: كسى كه به سبب عمره تا زمان حج، از تقرّب به خدا بهره‌مند مى‌شود، وظيفه او تقديم قربانى ميسور از گاو، گوسفند و شتر به پيشگاه پروردگار است: ( فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ ) بنابراين، منظور از تمتع در آيه مورد بحث، تَلَذُّذ معنوى؛ يعنى تقرّب به خدا از رهگذر عمره و حج است.