493 صد جان فداى كرّ تو كز جويبار حسن

هرگز يكى نهال بدين نازكى نخاست ¹
صبّحَكَ الله صباح السعيد
بر همه ميمون بود اين صبح عيد
بيشتر از صبح سعادت اثر
داده ز فرخندگى او خبر
قرب دو صد گام ز سوق ² منا
مسجد خيف است صفا در صفا
خشت به خشتش همه عنبر سرشت
وسعت آن فصحت صحن بهشت ³
يكى از عيدهاى بزرگ و باشكوه مسلمانان، عيد قربان است. درباره اينكه چرا چنين روزى عيد مسلمين است، شهيد مطهرى مى‌نويسد:يك ركن عيد قربان كه ما مسلمين بايد آن را عيد بگيريم براى اين است كه يك يادگار و خاطره بزرگى از توحيد دارد كه نه تنها توحيد فكرى، بلكه توحيد عملى است. قسمت دوم اين عيد اين است كه حج‌گزاران اجتماع بسيار بزرگى را در مكه تشكيل داده‌اند، مناسك حج را انجام داده‌اند. روزى است كه مى‌توان گفت صدى نود، دستور خدا را عمل كرده‌اند. اركان حج را كه وقوف عيد، وقوف در عرفات و وقوف در مشعر است انجام داده‌اند، رمى جمرات كرده‌اند، قربانى كرده‌اند، و بعد از قربانى، ديگر از لباس احرام خارج شده‌اند. آنها موفقيتى بزرگ به دست آورده‌اند، انجام وظيفه كرده‌اند و عيد قربان، عيد انجام وظيفه است.4 ⁴

14. ياد خدا در سرزمين منا

خداوند، كوچ‌كردن از عرفات و وقوف در مشعر را همراه با ذكر خود بيان مى‌كند: فَإِذٰا أَفَضْتُمْ مِنْ عَرَفٰاتٍ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرٰامِ ؛ «و هنگامى كه از عرفات كوچ