47

3و4و5.استطاعت بدنى،طريقى و زمانى

*با عدم استطاعت،حج واجب نيست.(امام خمينى و آيت الله اردبيلى)

-با يأس از خوب شدن،نايب بگيرد فورا.آيات عظام:بهجت،جوادى،خويى،زنجانى و سبحانى 1.سيستانى 2.صافى.

-بنابر احتياط نائب بگيرد:آيت الله تبريزى و آيت الله وحيد.

*41.شرط ديگر وجوب حج،استطاعت بدنى و استطاعت از جهت باز بودن راه،و استطاعت زمانى است.پس بر مريضى كه قدرت رفتن به حج ندارد،يا بر او حرج و مشقت زياد دارد،حج واجب نيست؛و نيز بر كسى كه راه براى او باز نيست،يا وقت تنگ است،به طورى كه نمى‌تواند به حج برسد،واجب نيست.

1.آيت الله سيستانى:اگر اميد به تمكّن از حجّ بدون حرج و مشقّت بعد از آن هم نداشته باشد،در اين فرض،گرفتن نايب واجب است و وجوب آن فورى است.

2.آيت الله صافى:اگر از جهت مالى قدرت دارد و از جهت صحّت بدن،استطاعت ندارد و اميد خوب شدن ندارد،واجب است نايب بگيرد؛در صورتى كه حج بر او مستقر شده،و اگر حج بر او مستقر نشده باشد،نايب گرفتن،مطابق احتياط است؛اگرچه اميد به زوال عذر هم وجود داشته باشد.

استنابه براى ميت و انجام حج براى خود

س 1396.كسانى كه با فيش ميّت،به نيابت از وى به حج مى‌روند،اگر خود نيز شرايط استطاعت را دارا باشند-به جز باز بودن راه-كه آن‌هم با فيش حج ميّت حاصل شده است،آيا مى‌توانند-مثلا در مدينه يا جده(قبل از