199- دربارۀ واژه رجس كه در آيه آمده، دو نكته حائز توجه است:
اول اينكه منظور از رجس، آلودگى ظاهرى نيست؛ چون اين حكم، اختصاصى نيست و در واقع، خداوند از همه انسانها پاكيزگى را بهويژه چنانكه منطبق بر انجام تكاليف باشد، خواسته است. رجس در اينجا آلودگىهاى باطنى است؛ صفات و رذايل و خصايصى است كه به شخصيت فرد آسيب مىرساند و موجب مىشود كه مقام فرد نزد خداوند تنزل پيدا كند؛ خصوصيتهايى است كه با تقوا و پاكى الهى منافات دارد.
نكته دوم، الف و لامى است كه بر سر آن آمده و افاده عموم مىكند؛ يعنى فقط دروغ و حسد و حِقْد نيست، بلكه همه آلودگىهاى معنوى را شامل مىشود.
- در مورد تأكيد فعل نيز بايد اشاره كرد كه در آخر آيه، عبارت يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً آمده است. در واقع، اين آيه، دو تأكيد مهم براى مضمونى بازگو شده در خود دارد. اگر اين پنج محور را تركيب كنيم، درمىيابيم كه يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً دو تأكيد ديگر به مضمون آيه افزوده است. بر اين اساس، عصمت، مربوط به رجس معنوى است نه رجس مادى؛ چرا كه امامان هم مثل ساير مسلمانها به احكام طهارت عمل مىكردند و اين مقصود، از آيه تطهير فهميده نمىشود؛ زيرا آنجا كه مىفرمايد: إِذٰا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاٰةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَ أَيْدِيَكُمْ... (مائده: 6)، همه مكلفان را در بر مىگيرد. اما آيه تطهير درصدد بيان اين دسته از احكام فقهى نيست و منظور آن، منصرف به مسئله طهارت روحى يا همان عصمت است. در همين راستا درمىيابيم كه تأكيد مجدد فعل و