167جامعۀ مسلمانان مىآيد. البته سخن فخر رازى كامل نيست؛ زيرا نه تنها در دين، بلكه در غير دين هر كس به على عليه السلام اقتدا كند، هدايت خواهد يافت.
اشكالات و شبهات درباره حديث ثقلين
در خصوص حديث ثقلين، چند شبهه وجود دارد:
اشكال اول
برخى گفتهاند: در نقلهايى از اين حديث، تعبير «كتاب الله و سنتي» به جاى «كتاب الله و اهلبيتي» يا «عترتي» آمده است؛ مانند دو نقل از حاكم نيشابورى در المستدرك 1 و بيهقى در سنن 2و مالك در الموطأ 3، و اين دو در تعارض است.
پاسخ : حديث كتاب الله و سنتى چند اشكال دارد:
- در سند اين روايت، افرادى همچون ابن ابىاويس و پدرش، عكرمه، صالح بن موسى طلحى قرار دارند كه راوىشناسان يا دانشمندان رجال اهل سنت به آنها بىاعتمادند.
- هرچند نقل دوم (كتاب الله و سنتّي) در بعضى كتابها، مانند مستدرك حاكم نيشابورى آمده، نقل «كتاب الله و عترتي» هم آورده شده كه از چند طريق و از چند راوى نقل شده است كه درجۀ اعتبار آن را