70

قريه

به مناسبت اجتماع جماعت كثيره است.

امّ‌القرى

به مناسبت اين است كه عرصه شهر كعبة الله اقدم نقاط روى زمين است.

گشت مكان حرم كبريا كرد خدايش لقب امّ القرى ¹

اقدم الارض بودن عرصه مباركه شهر مذكور محقق است. اگرچه شبهه نيست كه اين دليل به تصديق وجه تسميه ام القرى دليل كافى است و ليكن بادى اطلاق آن است كه مكه معظمه قبله جميع امم و برحسب مزيت، اعظم و افخم بلاد روى زمين بوده، بقعه مباركه كعبة الله را حامل و حاوى و روى زمين از خاك مبارك كعبة الله مخلوق شده. نظر به اين تعريف لازم مى‌آيد كه ام القرى اسم اراضى مقدسه‌اى باشد كه در داخل مواقيت است.

جناب عبدالله بن عباس گفته است كه تسميه مكه به ام القرى براى آن است كه شأناً اعظم و اكرم بلاد بوده و زمين از تحت آن منبسط شده است. ابن عادل در تفسير خود گفته است كه قبل از آنكه حضرت متعال زمين و آسمان را خلقت كند، موقع كعبه معظمه غثاء ² بود. چون شروع به آفرينش مكوّنات كرد، زمين را قبل از آسمان از زير كعبه خلق و بسط فرمود. جهت تسميه كعبه به ام القرى اين است، زيرا كه اصل است. مشاراليه وجه تسميه را تا يك درجه توضيح نموده است.

بلد، بلدالامين

از اسامى شريفه كعبة الله و مسطوره در قرآن كريم بوده. چون سبب تسميه آنها منوط به علم الهى است لهذا عند العلماء مجهول است.