413
سؤال : در بالا گفتيد كه جن از مارج آتش خلق شده است و مارج به‌معنى مختلط است، آيا اين اختلاط چيست؟
جواب : مارج آتش مركبى است كه حاوى مواد رطوبت است و حصول شعله از اين است و چون شعله عبارت است از اشتعال هوا لهذا حاوى رطوبت است.
سؤال : در حالتى‌كه جن شقى و به سعيد شياطين است در جآنكه اسم جنس است چرا داخل مى‌شود؟
جواب : علت و سبب اينكه اسم جنس در آنها ابقا كرده شده است آن است كه برزخ مابين ملائكه و انسان خلق شده است وليكن جان عنصرى است و سبب تكبر و نخوتى كه دارد همين است، اگر طبيعى خالص مى‌شد چون عنصر بر او غلبه داشت متكبر نگرديده مانند ملائكه مى‌شد.
جان: آن‌چنان مخلوقى است كه نشئه آن برزخى است چون حجاب و تشكل دارد به‌واسطه لطافت آتش به ارواح نوريه مناسبتى و به‌طريق نيابت نيز وجهى دارد، چنان‌كه در كلام امام ماوردى اشاره شده است از عنصر رماد 1 است، در انسان مانند مجراى خون جريان دارد و حال آنكه انسان او را حس نتواند نمود. اگر شارع مقدس اعلام نمى‌فرمود ملامسه و وساوس شيطانى براى ما مجهول مى‌ماند، شياطين در غير از حالت تجسم آنها نمى‌توانند خود را بر ما بنمايند وليكن زيادتر از جان به‌قوت استتار مالك مى‌باشند.
سؤال: در ميان الفاظ جسد و جسم چه فرق است؟
جواب: شيخ محى‌الدين عربى 2 در باب سيصد و چهل و سيم فتوحات خود مى‌گويد كه: مابين جسم و جسد فرق است، جسم على‌العموم ديده مى‌شود، چيزى كه ديده نمى‌شود لطيف شفاف و يا كثيف است، اما جسد آن است كه در يقظه ممثله
به‌صور اجسام ظهور نمايد، بعضى هم آن است كه در صورت شبه اجسام ادراك به