62مديريت حكومتى مىتواند منافعى داشته باشد، ولى هزينههاى درخور توجهى دارد؛ براى مثال هزينههاى ديوانسالارى و بوروكراسى در بخش حكومتى بسيار سنگين است. همچنين زمينه رانت و سوء استفاده از بخشهاى حكومتى بسيار فراهمتر و مخربتر از بخش خصوصى است. امكان پاسخگويى و حسابرسى نيز در بخش خصوصى آسانتر است. زمينههاى وفق دادن بخش خصوصى با تغييرات هزينهها و قيمتها و درونىسازى آنها راحتتر از بخش حكومتى است.
از آنجا كه هزينهها پيوند نزديكى با كارآيى دارند، در ادامه به ابعادى از آن مىپردازيم: در واقع، تغيير هزينهها در حج جدى است؛ براى مثال با وجودى كه اقتصاد عربستان و عملكرد دولتمردان آن بهگونهاى است كه تغييرات وسيع در قيمتها و هزينههاى سفر حج، نوسان زيادى ندارد. اما از سال 2009 تاكنون (2012) حداقل ساليانه بين 3 تا 5 درصد هزينه هتل افزايش داشته است. برخى از هزينهها بهويژه در بخش خدماترسانى به حجاج در سال 2011 تا 15% افزايش داشته است. البته در همين مدت ارزش پول ايران نسبت به عربستان حدود 14% كاهش داشته است (از هر ريال عربستان برابر 250 تومان، به هر ريال 285 تومان). با توجه به وجود حدود 1/6 ميليارد مسلمان در سراسر جهان، همه ساله تقاضاى بالقوه بالايى براى سفر حج وجود دارد. مسئولان كشور عربستان ظرفيت پذيرش بيش از 2/5 تا 3 ميليون زائر را در سال اعلام كردهاند. معمولاً تمام ظرفيت، هر ساله مورد تقاضا بوده است و تقريباً همه آن استفاده شده است. گفتنى است با وجود افزايش هزينههاى اجراى حج، تقاضاى مسلمانان كشورهاى مختلف براى اعزام زائر حج به عربستان همواره رو به افزايش بوده، و هيچ كاهش نيافته است.
اين تقاضا از سوى كشورهاى مختلف و حتى كشورهاى فقير نيز رو به افزايش است؛ براى مثال در كشور هند با وجودى كه سطح زندگى مردم بالا نيست و تعداد مسلمانان هم زياد نيست، در سال 2010 متجاوز از 175 هزار زائر به عربستان اعزام شده است. جالب توجه است كه دولت هندوستان همواره تلاش مىكند مبلغى يارانه براى سفر حج در نظر بگيرد. ازاينرو آنها كه مىتوانند از يارانه استفاده كنند، كمتر از نصف هزينه عادى را مىپردازند؛ براى نمونه، هزينه سفر حج براى زائرانى كه بهطور شخصى اقدام مىكنند، براى هر نفر حدود 6000 دلار است. اما آنهايى كه از يارانه استفاده مىكنند، هر يك كمتر از 3000 دلار مىپردازند.
كشور اندونزى نيز در سال گذشته، 220 هزار زائر به عربستان اعزام كرده، كه هزينه هر يك 3500 دلار بوده است. از سال 2010 به بعد شركتهاى مسافرتى اندونزى، هزينه سفر حج را بين 3 تا 5% افزايش داده است. هزينه اعزام زائر از پاكستان به عربستان در سال 2011 نسبت به 2009 بيش از 15% افزايش داشته است و هزينه هر زائر متجاوز از 2900 دلار برآورد شده است. پاكستان سالانه حدود