365
تخمين تابع تقاضاى ايرانيان براى سفر حج
دكتر عليرضا شكيبايى
امير حبيب دوست 1
چكيده
گردشگرى مذهبى يكى از انواع گردشگرى است كه كمتر مورد توجه سياست گذاران و اقتصاددانان قرار گرفته است. اين تحقيق بزرگترين رويداد گردشگرى مذهبى، يعنى سفر حج را مورد مطالعه قرار داده است. در اين تحقيق تابع تقاضاى ايرانيان براى سفر حج در دوره زمانى 2006 - 1990 با استفاده از متغيرهاى درآمد سرانه، نرخ ارز نسبى، شاخص قيمت نسبى، هزينه‌هاى حمل و نقل، شاخص توسعه انسانى، سفرهاى دوره قبل به‌عنوان متغير توضيحى و متغير سرانه، سفرهاى عمره مفرده به‌عنوان متغير وابسته، تخمين زده شده است. در اين پژوهش از مدل اقتصادسنجى براى برآورد استفاده شده است. نتايج حاكى از آن است كه تقاضاى سفر حج ارتباطى با شاخص توسعه انسانى ندارد و سفر عمره مفرده يك كالاى لوكس براى ايرانيان محسوب مى‌گردد يا به عبارت ديگر ايرانيان با افزايش درآمد بيشتر به سفر حج مى‌روند. از طرف ديگر تاثير سفر دوره قبل منفى است اگرچه كشش آن كم است. متغيرهاى نرخ ارز نسبى، شاخص قيمت نسبى و هزينه‌هاى حمل و نقل، تاثيرى در جهت منفى بر تقاضاى سفر حج دارند.
كلمات كليدى: توريسم مذهبى - شاخص توسعه انسانى - تابع تقاضاى سفر حج - ايران.
1.