293
پژوهشى فقهى در تأثير هزينه سوغات و وليمه حج در استطاعت
ابراهيم صالحى حاجى آبادى 1
مجيد رضايى دوانى 2
چكيده
سوغات و وليمۀ حج و نيز نوع و ميزان آنها، ممكن است در استطاعت حج نقش ايفاء كند. موضوعات و مسائل مستحدثهاى كه پيرامون اين دو مسئله طرح شده، قابل بررسى بوده و از اهميت ويژهاى برخوردار است. در اين زمينه روايتى كه گوياى ابعاد مسئله باشد، وجود ندارد و تنها در چند روايت اصل سوغات و وليمه امرى مستحب قلمداد شده است.اما با تكيه بر عرف و لوازمى كه در شرايط خاص و زمانهاى مختلف ايجاد مىكند، تاثير هزينه سوغات و وليمه در استطاعت قابل تاييد فقهى است. مقاله حاضر در پى بيان ديدگاه فقهاء و مفسرين فريقين بوده و با تكيه بر عرف متشرعه، حكم آن را تحليل مىكند.
كليد واژهها: حج، سوغات، وليمه، استطاعت
مقدمه
زيارت بيت الله الحرام مهمترين اجتماع سياسى، اجتماعى، فرهنگى و اقتصادى اسلام است. عملى كه در طول سال بهصورت عمره رايج بوده و در ماه ذى الحجه براى افرادى كه مستطيع هستند، در طول عمر يك مرتبه واجب مىگردد. در ميان كتب روايى و فقهى مباحثى پيرامون تبيين معناى استطاعت مطرح شده و در صورتى فرد مستطيع مىشود كه داراى شرايطى باشد. از جمله مباحثى كه در دربارۀ استطاعت طرح شده آن است كه آيا وليمه دادن و سوغاتى آوردن حاجى نيز از شرايط