123
سياستگذارى عبادى
با توجه به اهميت پايهاى بعد عبادى حج، برنامهريزى براى بهرمند شدن هر چه بيشتر زائران از آثار اين برنامه عبادى، ضرورت بسيارى دارد. اين سياستگذارى مىتواند شامل اجراى برنامههاى آموزشى و عبادى پيش از اعزام به سرزمين وحى و همچنين برنامههاى آموزشى، عبادى و فرهنگى در حين سفر باشد. در اين راستا برنامهريزى فرهنگى براى افزايش آگاهى و بصيرت زائران در طول اين سفر معنوى برگزارى مراسم و آيينهاى عبادى و جلسات خطابه و دعا اهميتى بىبديل دارد.
سياستگذارى اجتماعى حج
حج بهعنوان نوعى عبادت جمعى داراى ابعاد اجتماعى قابل توجهى است. حج مركز اجتماع مسلمانان جهان است. اين تجمع نوعى هويت جمعى به مسلمانان مىدهد. دستور خداوند متعال به حضرت ابراهيم(ع) براى اعلام عمومى حج در ميان مردم به بعد اجتماعى حج اشاره دارد 1. با توجه به تنوع مليتها و قوميتهاى مشاركت كننده در حج، برنامهريزى براى ايجاد تعامل سازنده، ميان مسلمانان و همچنين به نمايش گذاشتن هويت اسلامى - ايرانى زائران بسيار اساسى است.
سياستگذارى سياسى
بعد سياسى حج ناظر به نمايش قدرت، عزت و شكوه جهان اسلام در اجتماع با شكوه مسلمانان از اقصى نقاط جهان است. در روايتى حضرت فاطمه(س) مىفرمايند: "خدا حج را به منظور جلوه بخشى به دين واجب كرد" (حر عاملى1413 ق، ج 11، ص 209) 2.امام رضا(ع) نيز در اين زمينه مىفرمايند: "از اسرار حج، بررسى گرفتارىهاى مسلمانان جهان و بر طرف كردن مشكلات آنان است و به همين منظور در قرآن 3 آمده است كه مردم به حج بيايند تا شاهد منافع بزرگ حج باشند. (العروسى الحويزى 1415 ق، ج 3، 489)". شايد از همين رو است كه امام خمينى(رحمه الله) مىفرمايند كه اهميت سياسى حج كمتر از اهميت عبادى آن نيست. (احمدى 1390، 49). در اين چارچوب، سياستگذارى سياسى حج ناظر به استفاده از ظرفيتهاى سياسى حج براى تقويت اهداف جامعه اسلامى و همچنين تقويت عزت و اقتدار ايران اسلامى است.
سياستگذارى اقتصادى حج
سياستگذارى اقتصادى حج، ناظر به برنامهريزى جهت استفاده از ظرفيتهاى اقتصادى حج است.