119در عصر ما، درباره اين موضوع مناظرات بسيارى در سرزمين شام صورت گرفته و رسائل بسيارى از دو طرف مناظره تأليف شده است كه البته در اين نوشتار، مجال بيان آنها نيست.

كرمانى مى‌گويد:

اما گفته پيامبر[(صلى الله عليه و آله)] «مسجد الحرام» بدل «ثلاثة مساجد» است. در برخى روايات، مسجدالحرام به طور مرفوع قرائت شده است. در اين صورت مسجدالحرام، خبر براى مبتداى محذوف است. الف و لامى كه بر سر «الرسول» آمده است الف و لام عهد از حضرت محمد مى‌باشد و عدول از «مسجدى» به «مسجد الرسول»، براى بزرگداشت است. به عنوان مثال خليفه مى‌گويد: اميرمؤمنان دستور چنين كارى به شما مى‌دهد. اما نمى‌گويد من دستور مى‌دهم چنين كارى بكن و اما كلام پيامبر[(صلى الله عليه و آله)] كه فرمود:

مسجد الاقصى [مسجد دوردست]، به خاطر دورى آن مسجد از مسجد الحرام چنين وصف شده است و گفته‌اند: از آن رو اين نام بدان داده شده است كه از نظر ارتفاع بلندترين موضع زمين و نزديك‌ترين به آسمان است. زمخشرى مى‌گويد:

مسجد الاقصى بيت المقدس است؛ زيرا در آن هنگام، بعد از مسجدالاقصى، در نقاط پس از آن مسجد ديگرى وجود نداشت. مقصود از مسجد الحرام نيز يا كعبه است؛ چنان‌كه حق تعالى مى‌فرمايد: فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرٰامِ؛ «پس روى خود را به سوى مسجد الحرام كن». (بقره: 144)

يا مكه است، چنان‌كه مى‌فرمايد: مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرٰامِ إِلَى الْمَسْجِدِ