44 استعمال شده جز آنكه در اين دو آيه، انفس در نفس انسان به معناى حقيقى آن استعمال شده است ولى در آيه مباهله مجازاً در معناى تنزيلى به كار رفته است؛ يعنى امام على(ع) به منزله پيامبر(ص) در جميع فضايل است، نه اينكه نفس پيامبر باشد.
ثانياً: مستفاد از آيه مباهله آن است كه خداوند پيامبرش را خطاب كرده مىفرمايد: اى محمّد! خود را براى مباهله بياور. وپيامبر در آن موقف على(ع) را براى مباهله آورد. واينكه شخصى نفس شخص ديگر باشد سه احتمال دارد:
الف) عينيت واتحاد حقيقى حتى در جسميّت: اين معنا قطعاً باطل است؛ زيرا ما معتقد به حلول نيستيم ونيز پيامبر(ص) وامام على(ع) را به لحاظ جسمى يكى نمىدانيم.
ب) اتحاد در شؤونات وفضايل به جز آنچه كه استثناء شده است.
ج) تنها مجانست در قرابت ونزديكى.
معناى دوم وسوم از معانى مجازى براى كلمه نفس است، ولى ما بايد به دو جهت كلمه انفس را بر معناى دوم حمل كنيم نه سوم:
جهت اوّل اينكه: معناى دوم اقرب به معناى حقيقى كه همان وحدت از جميع جهات است مىباشد ومطابق آنچه در علم بلاغت گفته شده، لفظ بايد بر قريبترين معانى به معناى حقيقى حمل شود.
جهت ديگر اينكه: قرائن بسيارى وجود دارد كه مؤيد معناى دوم است نه سوم، كه از آن جمله عبارت است از:
يك - پيامبر(ص) خطاب به حضرت على(ع) فرمود:
أنت منّي بمنزلة هارون من موسي الاّ أنّه لا نبي بعدي. 1