90 الأنبياء في خضوعهم للآباء. ¹

شكى نيست در اينكه مقصود به عبادتى كه نبايد براى غير خدا انجام گيرد وهركس براى غير خدا انجام دهد كافر مى‌شود، مطلق خضوع وانقياد نيست چنان‌كه از ظاهر كلام اهل لغت به دست مى‌آيد؛ زيرا اگر چنين معنايى صحيح باشد بايد تمام بنده‌ها كه در برابر مولايشان خضوع مى‌كنند واجيرانى كه در كار اجير مى‌شوند ومجبورند تا اطاعت آنان كنند وهمچنين تمام خدمه سلاطين بلكه تمام انبيا به جهت خضوع نسبت به پدرانشان، كافر شوند.

اطاعت از دستورات الهى همراه با اعتقاد صحيح

اطاعت از دستورات الهى همراه با اعتقاد صحيح عبادت خداست و سرپيچى و كفر است، و لذ امتناع شيطان از سجده‌كردن براى آدم(ع) و استكبار و مخالفت با دستور الهى منشأ كفر او شده است، گرچه او منكر سجده براى خداوند متعال نبوده، بلكه اصرار بر سجده‌نكردن براى آدم داشته است، و در حقيقت منشأ كفر او اعراض و سرپيچى از دستور خدا و رد واسطه‌اى است كه خدا به رجوع به آن دستور داده است.

خداوند متعال مى‌فرمايد:

(وَ إِذْ قُلْنٰا لِلْمَلاٰئِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلاّٰ إِبْلِيسَ أَبىٰ وَ اسْتَكْبَرَ وَ كٰانَ مِنَ الْكٰافِرِينَ) (بقره: 34)

و (ياد كن) هنگامى را كه به فرشتگان گفتيم: براى آدم سجده