39
ربّ ولده و الصبي يربه ربّاً: احسن القيام عليه و وليه حتى ادرك و فارق الطفولية، كان ابناً او لم يكن. 1
فرزندش را تربيت نمود، و كودك را تربيت كرد يعنى بر او به نحو احسن قيام كرد و متولّى آن گرديد تا به رشد رسيده و از طفوليت گذشت، چه فرزندش باشد يا نباشد.
فيومى مىگويد:
ومنه يقال للحاضنة: رابة و رابية ايضاً؛ لانّه يقوم بها غالباً تبعاً لأمّها. 2
و از اين معناست كه به تربيتكننده كودك رابه و رابيه گفته مىشود؛ زيرا به پيروى از مادرش در غالب اوقات به امر او قيام مىكند.
گفته شده: و از اين معناست قول خداوند متعال: وَ الرَّبّٰانِيُّونَ وَ الْأَحْبٰارُ؛ «و(همچنين) علما ودانشمندان». (مائده: 44)
و نيز آيه: وَ رَبٰائِبُكُمُ اللاّٰتِي فِي حُجُورِكُمْ؛ «ودختران همسرتان كه در دامان شما پرورش يافتهاند». (نساء: 23)
و اين معنايى است كه قرطبى و طبرى و ابن كثير و ديگران براى اين آيه ذكر كردهاند. 3
ظاهر اين است كه معناى حقيقى ربّ و ربوبيت همان معناى سوم است كه با مناسبت با اين معنا در دو معناى ديگر اطلاق مىشود.