104
وقف في مكان يتمكّن فيه من الوقوف بلامشقّة وقرأ ما تيسّر وأشار بيده أو نحوها ثمّ قبّل ذلك. فقد صرّحوا بأنّه إذا عجز عن
استلام الحجر الأسود يسنّ له أن يشير بيده أو عصا ثمّ يقبّلها . 1
بوسيدن قبر واستلام آن مكروه است وهمين حكم را تابوتى كه بالاى قبر مىگذارند نيز دارد. وهمچنين بوسيدن درگاهها هنگام داخل شدن براى زيارت اوليا مكروه است مگر اينكه به قصد تبرّك باشد كه در اين صورت كراهت ندارد واگر به خاطر ازدحام جمعيت ومانند آن؛ مثل اختلاط مردان وزنان، از اين كارها عاجز باشد، همان طورى كه در زيارت آقايم احمد بدوى اتفاق مىافتد، در جايى كه بدون زحمت امكان توقّف وجود دارد بايستد وهرچه مىتواند (قرآن) قرائت كند وبا دست خود ويا چيز ديگر به قبر اشاره كند وسپس آن را ببوسد؛ چون علما تصريح كردهاند به اينكه اگر (زائر) از استلام حجرالاسود عاجز باشد، جايز است كه با دست يا عصايش به آن اشاره كند وسپس آن را ببوسد.
ر) شيخ حسن عدوى حمزاوى مالكى در كتاب «كنزالمطالب» 2 و«مشارق الانوار» 3 بعد از نقل عبارت رملى مذكور، مىگويد:
ولامرية حينئذ أنّ تقبيل القبر الشريف لم يكن إلاّ للتبرّك فهو أولى من جواز ذلك لقبور الأولياء عند قصد التبرّك، فيحمل ما