116
قُلِ ادْعُوا الَّذِينَ زَعَمْتُمْ مِنْ دُونِ اللّٰهِ لاٰ يَمْلِكُونَ مِثْقٰالَ ذَرَّةٍ فِي السَّمٰاوٰاتِ وَ لاٰ فِي الْأَرْضِ (سبأ:22)
بگو: كسانى را كه غير از خدا (معبود خود) مىپنداريد بخوانيد! (آنها هرگز گرهى از كار شما نمىگشايند، چرا كه) آنها به اندازه ذرّهاى در آسمانها وزمين مالك نيستند.
اين نكته قابل توجّه است كه مخاطب در اين آيات مشركانى هستند كه داراى اينگونه عقايد بودهاند وديدگاه استقلالى نسبت به وسائط داشته و آنها را با اين ديدگاه عبادت مىكردند. ويا اينكه مىگوييم: چون اين ديدگاه استقلالى را نسبت به وسائط داشتهاند لذا قرآن از دعا وخواستن از وسائط تعبير به عبادت كرده وآنان را بدين جهت مذمت نموده است.
نفى ولايت استقلالى براى اوليا در قرآن
خداوند متعال مشركان را به جهت پذيرش ولايت غير خدا مورد مذمت قرار داده و مىفرمايد:
مَثَلُ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللّٰهِ أَوْلِيٰاءَ كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوتِ اتَّخَذَتْ بَيْتاً (عنكبوت : 41)
مثَل كسانى كه غير از خدا را اولياى خود برگزيدند، مثَل عنكبوت است كه خانهاى براى خود انتخاب كرده است.
اين نوع ولايت از آن جهت مورد نكوهش قرار گرفته كه ارتباطش را با خداوند سبحان قطع نموده و نظر استقلالى به آن شده است. و اين مطلب از كلمه مِنْ دُونِ اللهِ استفاده مىشود، و نيز مىتوان آن را از آيات ديگر استفاده نمود.