188

گروه اول:

كسانى كه به خدا و رسولش (ص) ايمان‌آورده، از پيامبر (ص) پيروى كردند و در راه خدا با جان و مالشان جهاد كردند تا كلام خدا را بالا برده و كلمه كفر را تباه و نابود سازند. آنها پيشگامان در اسلام (مهاجر و انصار) و كسانى كه به نيكى از آنان پيروى كردند، هستند.

خداوند متعال در كتابش آنها را ستوده و فرموده است: وَ السّٰابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهٰاجِرِينَ وَ الْأَنْصٰارِ وَ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسٰانٍ رَضِيَ اللّٰهُ عَنْهُمْ وَ رَضُوا عَنْهُ وَ أَعَدَّ لَهُمْ جَنّٰاتٍ تَجْرِي تَحْتَهَا الْأَنْهٰارُ خٰالِدِينَ فِيهٰا أَبَداً ذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ . ¹

گروه دوم:

منافقانى كه هميشه در پى ضربه زدن به پيامبر (ص) و نيرنگ ضد اسلام و مؤمنينِ خالص بودند. خداوند متعال در اين آيۀ شريفۀ به آنها اشاره مى‌كند: وَ مِمَّنْ حَوْلَكُمْ مِنَ الْأَعْرٰابِ مُنٰافِقُونَ وَ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مَرَدُوا عَلَى النِّفٰاقِ لاٰ تَعْلَمُهُمْ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْ سَنُعَذِّبُهُمْ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ يُرَدُّونَ إِلىٰ عَذٰابٍ عَظِيمٍ . ²

روايات زيادى بر حضور منافقان ميان اصحاب پيامبر (ص) - چه در زمان حيات ايشان و چه پس از آن - دلالت مى‌كند. از جملۀ آنها، روايتى است كه مسلم از حذيفه چنين نقل مى‌كند:

پيامبر (ص) فرمود: «ميان اصحاب من دوازده منافق وجود دارد: هشت نفر از آنها هرگز وارد بهشت نمى‌شوند، مگر اينكه شتر از سوراخ سوزن بگذرد و