299
ضميمه دوم: راههاى اصلى درون حجاز
خوانندگان عزيز با جادههاى بسيارى در طول سفرهاى چهارگانه گذشته آشنا شدند، اما به آن مسيرها به صورت پراكنده و نامنظم اشاره شده بود. در اينجا قصد دارم راههاى اصلى در اين سرزمين مبارك را - چه راههايى كه در گذشته مسير كاروانهاى حج بوده و چه مسيرهاى ماشين رو امروز - به صورت منظم بيان كنم.
1. راه انبيا
اين اسم بر جاده اصلى بين مكه و مدينه اطلاق مىشود. از پيامبر(ص) روايت شده است كه هفتاد پيامبر از اين مسير عبور نمودهاند و غلو نيست اگر بگوييم از زمانى كه خداوند زمين را خلق كرده و خانه كعبه را در آن بنا نموده و قبله مومنان جهان قرار داده، اين مسير وجود داشته است. اين جاده از مكه و از محل عمرة التنيعم، درست از سمت شمال آن خارج مىشود و اولين منزلگاه در اينجا الجموم در 22 كيلومترى مكه مىباشد. مرحله دوم عسفان است كه در هشتاد كيلومترى مكه قرار دارد و منزلگاه سوم الدف در صد كيلومترى مكه و بعد طارق قديد در 128 كيلومترى كه منزلگاه چهارم است. به همين ترتيب مسير جاده ادامه دارد، تا اينكه جاده از الدف به سمت ثول منحرف شده و اين منزلگاه متروك افتاده است. منزلگاه پنجم الجحفه است كه از زمانهاى بسيار دور متروك شده و