74 لحاظ اطلاق و ملاحظه تقييد كه از آن به ولايت و نبوت عام و خاص تعبير نموده‌اند. نبوت عامه و مطلقه، نبوتى است كه از ازل براى حقيقت محمديه در حضرت واحديت و مقام اتحاد آن حقيقت با اسم اعظم حاصل بوده است. اين نبوت و انباء كه متحد با اصل ولايت آن حضرت است، تا ابد باقى است و انقطاع ندارد. آن حقيقت على الدوام واسطه در ظهور و اظهار و انباء است.

لسان اين مقام و مرتبه: «كُنْتُ نَبِيّاً وَ آدَمُ بَيْنَ الْمَاءِ وَ الطِّين» است.

نبى به اعتبار اين مقام چون مبدأظهور اعيان و اسما در مقام واحديت است، مطلع از استعدادات جميع موجودات و ذوات و اعيان است و هر ذى حقى را كه به لسان ذات، طالب وجود نيل به درجات و كمالات وجودى است، به كمالات لايقه خود مى‌رساند. اين انباءو هدايت و ولايت، به حسب تكوين و تشريع، هر دو ثابت است و بر طبق استعداد خلايق در هر عصرى از اعصار، جعل شرايع و سنن و احكام مى‌نمايد و از

مشكاة انبياء من لدن آدم إلى زمان خاتم جلوه مى‌نمايد و بعد از قطع نبوت، تشريع در مشكاة اولياء محمديين(عليهم‌السلام) متجلى است.

اين حقيقت، مطلع بر استعدادات جميع موجودات به اعتبار ذات و ماهيات است و به انباء ذاتى و تعليم حقيقى ازلى، هر صاحب حقى را به مقام خود مى‌رساند. صاحب اين مقام داراى مرتبه خلافت اعظم است كه از آن به قطب‌الاقطاب و انسان حقيقى و آدم و قلم اعلى و روح اعظم تعبير كرده‌اند. بلكه حقيقت انسان كامل، در قوس صعود و نزول متحد با اسم اعظم