122او صدا به شيون بلند نمودند. چون به هوش آمد، گفت: آيا نمىدانيد كه رسولخدا(ص) فرمود:
« انّ الميّت ليعذب ببكاء الحي » 1؛ «همانا مرده، بر گريه زنده عذاب مىشود».
پاسخ
اوّلاً: اين احاديث با احاديثى كه قبلاً ذكر شد وهمه دلالت بر جواز يا رجحان گريه دارد، معارض است.
ثانياً: از احاديث ديگر استفاده مىشود كه عمر بن خطاب در تطبيق اين حديث نبوى بر موردش اشتباه كرده است، زيرا صهيب مىگويد: «من بعد از شنيدن اين حديث از عمر، نزد عايشه رفتم وآنچه از عمر شنيده بودم براى او بازگو كردم. عايشه گفت: نه به خدا سوگند! رسولخدا(ص) هرگز نفرمود كه ميّت به گريه كسى عذاب مىشود، بلكه فرمود:
انّ الكافر يزيده الله ببكاء اهله عذاباً، وانّ الله لهو اضحك وأبكي، ولاتزر وازرة وزر اخري. 2
همانا خداوند عذاب كافر را به سبب گريه اهلش زياد مىكند. وهمانا خداوند مىخنداند و مىگرياند، و هيچ كسى بار ديگرى را حمل نمىكند.
هشام بن عروه از پدرش نقل مىكند كه نزد عايشه قول عمر نقل شد كه ميت به گريه اهلش بر او عذاب مىشود، عايشه گفت: خدا رحمت