74مالكى كه امر مملوك خود را تدبير مىكند. بنابراين در واژه رب، معناى مالكيت نهفته است».
بنابراين توحيد در ربوبيت به اين معناست كه همان خداوندى كه مالك حقيقى هستى است، تدبير امور موجودات عالم را نيز عهدهدار است و مىتواند به صورت مستقل و بدون نياز به همكارى يا اجازه موجود ديگرى، در امور هستى تصرف كند و آن را سامان بخشد و اگر يكى از مخلوقات او به تدبير و تنظيم امورى مىپردازد، اين عمل او غيرمستقل، و وابسته به اجازه و اراده خداوند است.
همانطور كه اشاره شد، خالق و آفريدگار جهان، خداى متعال است و اوست كه موجب استمرار وجود است؛ زيرا هر آنچه غير خداست، همگى وجود امكانى دارندو از خود چيزى ندارندو هر لحظه وجود خويش را از وجود مستقل و اصلى او مىگيرند. بنابراين ربوبيت و بقاى وجود، همه از آنِ خداست. قرآن نيز در آيات متعدد به اين مسئله اشاره مىكند؛ براى مثال درباره بقاى آسمان و زمين مىفرمايد:
إِنَّ اللّٰهَ يُمْسِكُ السَّمٰاوٰاتِ وَ الْأَرْضَ أَنْ تَزُولاٰ (فاطر: 41)
خداوند آسمانها و زمين را نگاه مىدارد [تا از نظام خود] منحرف نشوند.
وقتى آسمان و زمين را ذكر مىكند، هر آنچه در آسمان و زمين هست نيز شامل اين حفظ الهى مىشوندو روزى و حيات همگى آنان نيز در دست خداست.
نكته ديگر اين است كه ربوبيت الهى، هم شامل تكوين مىشود و هم شامل تشريع. همانطور كه خداوند پرورش و بقاى همه موجودات را به