56

7. تقسيم بدعت

در تقسيم بدعت، اختلاف نظرهاى بسيارى وجود دارد. پيش از آغاز بحث، ابتدا بايد بدانيم بدعت چند نوع است و اصلاً تقسيم بدعت امكان‌پذير است يا خير؟

در اين ميان، شمارى بدعت را به دو بخش تقسيم كرده‌اند:

الف) بدعت خير و حق؛

ب) بدعت شر و سوء يا به تعبير ديگر، بدعت خوب و بدعت بد.

ملاك تقسيم‌بندى طرفداران اين نوع تقسيم، اين سخن رسول‌خدا(ص) است كه فرمود:

مَنْ سَنَّ فِي الإسْلامِ سُنَّةً حَسَنَةً فَعُمِلَ بِهَا بَعْدَهُ، كُتِبَ لَهُ مِثْل ُ أَجْرِ مَنْ عَمِلَ بِهَا وَ لايُنْقَصُ مِنْ أُجُورِهِمْ شَيْءٌ وَ مَنْ سَنَّ فِي الإسْلامِ سُنَّةً سَيّئَةً فَعُمِلَ بِهَا بَعْدَهُ، كُتِبَ عَلَيهِ مِثْل ُ وِزْرِ مَنْ عَمِلَ بِهَا وَلايُنْقَصُ مِنْ أوْزارِهِمْ شَيْءٌ. ¹

هركس در اسلام سنت نيكويى رواج دهد، براى او به ميزان پاداش هركس به آن سنت پسنديده عمل كند، نوشته مى‌شود؛ بدون اينكه از پاداش آنها چيزى كاسته شود. و هركس در اسلام سنت ناروايى رواج دهد، براى او به ميزان گناه هركس به آن سنت ناپسند عمل كند، نوشته مى‌شود؛ بدون اينكه از گناه آنها چيزى كاسته شود.

يا اين كلام پيامبر اكرم(ص) كه در مقام هشدار مى‌فرمايد:

إِيَّاكَ أَنْ تَسُنَّ سُنَّةً بِدْعَةً فَإِنَّ الْعَبْدَ إِذَا سَنَّ سُنَّةً سَيِّئَةً لَحِقَهُ وِزْرُهَا وَ وِزْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا. ²