143به اهداف متعالى حج است؛ به تعبير ديگر، ذكر و طلب آخرت اصل است و كسب روزى، فرع آن است. حاجى بايد بداند «حج و عمره دو بازار از بازارهاى آخرت است». 1 نه بازار دنيا! ازاينرو بر حاجى حيف است پس از عمرى انتظار كه خداوند توفيق حج يا عمره را به او عطا كرده است، نداند در كدام جايگاه قرار گرفته است و فرصت اندك حج را بهجاى حضور در مسجدالحرام و مسجدالنبى (بازارهاى آخرت) در بازار دنيا سپرى كند و از آموزههاى معنوى و اجتماعى حج محروم شود. بايد حاجى بداند كه:
طواف كعبه عشق از كسى درست آيد
كه ديده، زمزم او گشت و دل، مقام خليل
3. برگزارى حج و عمره براى سياحت و تفريح
يكى ديگر از عوامل آسيبزاى اجتماعى كه با اهداف الهى حج مغاير است، حجگزارى و عمرهگزارى براى سياحت، تفريح و خوشگذرانى است. بهويژه اين عامل آسيبزا، در سفر عمره به دليل فراهم بودن امكانات، مسكن، تغذيه مناسب و نيروى خَدمه مخلص كه شبانهروز با جان و دل در خدمت زائران هستند، بيشتر مشاهده