90يا تا زمان مكلف بودن انسانها، اين تفسير را از «غيبت» تأييد مىكنند. دلايل نقلى يا متون روايات نيز مؤيد همين اصل عقلى است:
أَللَّهُمَّ بَلَى لا تَخْلُو الأَرْضُ مِنْ قَائِمٍ لِلَّهِ بِحُجَّةٍ إِمَّا ظَاهِراً مَشْهُوراً وَ إِمَّا خَائِفاً مَغْمُوراً لِئَلاّ تَبْطُلَ حُجَجُ اللهِ وَ بَيِّنَاتُه. 1
آرى. زمين خدا از فردى كه بر اساس داشتن حجتى الهى براى خدا قيام كند، خالى نماند. حجتى كه آشكار باشد و يا آنكه ترسان و ناشناس بوده تا اينكه حجتهاى خدا و نشانههاى او باطل نگردد.
واژه «مغمور»، نشاندهنده نوع حضور امام(ع) در جامعه و علت ياد شده در اين روايت، نشاندهنده حضور او در صحنه و تحقق «اتمام حجت» خداوند است و از اينرو، فصلى در علم كلام با عنوان «ضرورت وجود حجت» و استمرار آن تا قيامت مطرح مىشود. 2
حضرت على(ع) مىفرمايد:
فَوَ رَبِّ عَلِيٍّ إِنَّ حُجَّتَهَا عَلَيْهَا قَائِمَةٌ مَاشِيَةٌ فِي طُرُقِهَا دَاخِلَةٌ فِي دُورِهَا وَ قُصُورِهَا جَوَّالَةٌ فِي شَرْقِ هَذِهِ الأَرْضِ وَ غَرْبِهَا تَسْمَعُ الْكَلامَ وَ تُسَلِّمُ عَلَى الْجَمَاعَةِ تَرَى وَ لا تُرَى إِلَى الْوَقْتِ وَ الْوَعْدِ وَ نِدَاءِ الْمُنَادِي مِنَ السَّمَاءِ. 3
به خدا قسم! آن هنگام حجت خدا بر مردم در كوچه و خيابان، در داخل خانههايشان تردد مىكند و در شرق و غرب زمين، در رفت و آمد است، سخن آنان را مىشنود و بر آنان سلام مىكند. آنان را مىبيند، ولى ايشان او را نمىبينند تا روزى كه براى ظهور او تعيين شده و منادى نداى آسمانى را سردهد.