340آنچه در دل دارد را اظهار كند و گاهى ممكن است سخنى بگويد كه حق نيست.
كسى كه تقيه مى‌كند، معصوم نيست؛ چون به حتم دروغ خواهد گفت و دروغ گناه است.
پاسخ
1. در جواب پرسش 83 به صورت تفصيل به اين موضوع پرداختيم.
اما تقيه لازم نيست دروغ باشد، مى‌تواند توريه باشد. گناه هم چيزى است كه خلاف دستور خدا باشد، اما جايى كه خداوند دستور دهد به‌خاطر مصالح بزرگتر حقيقت را نگويد كه ديگر گناه نيست.
اهل سنت نوشته‌اند:
«ان الكذب للمصلحة جائز من النبي و غيره» 1؛ «دروغ براى مصلحت از پيامبر و غيرپيامبر پذيرفته است». آن‌گاه شما مى‌گوييد تقيه با عصمت نمى‌سازد؟
رسول خدا(ص) در «حديبيه» به‌خاطر مصالح مسلمانان با مشركان قرارداد صلح منعقد كرد و در آن به جاى محمد رسول الله(ص) نوشتند محمد بن عبدالله، آيا گناه كرد كه قيد «رسول الله» را پسوند نام خودش ننوشت؟
183. چگونگى برخورد على(ع) با سيره خلفا
كلينى نقل مى‌كند كه يكى از ياران امام على[(ع)] از وى خواست آنچه خلفاى گذشته خراب و فاسد كرده‌اند را اصلاح كند، اما على[(ع)] نپذيرفت و گفت: «اگر اين كار را بكند لشكريانش از اطراف او پراكنده خواهند شد». 2
با اينكه تهمت‌هايى كه شيعيان به ابوبكر و عمر و عثمان مى‌زنند، شامل چيزهايى