193دوستى مىشود؟».
پرسيدند: «اى اميرمؤمنان! اگر چنين زمانى را دريافتيم چه كنيم؟» گفت: «همانند ياران عيسى باشيد كه اره شدند و به دار آويخته شدند. مردن در بندگى خدا بهتر از زندگى با گناه و نافرمانى است».
پرسش اينجاست كه اين فرمان امام على(ع) چگونه با تقيه سازگار است؟
پاسخ
همانطور كه - در بحث تقيه - گذشت، در تقيه رعايت «اهمّ و مهمّ» ضرورى است. زمانى بايد، ميان حفظ جان يك مسلمان و وضو گرفتن به روش غير شيعى يكى را برگزينيم. در اين صورت بايد به روش غير شيعى وضو گرفت و جان مسلمان را حفظ كرد. اما زمانى مسئله حفظ جان خود و بقاى اسلام مطرح است. در اين شرايط بايد حفظ اسلام را به هر چيزى ترجيح داد؛ همانطور كه امام حسين(ع) در كربلا آن را ترجيح داد.
پس هرگاه فرهنگ و احكام اسلام در معرض تغيير و دگرگونى قرار گرفت، جايى براى تقيه باقى نمىماند. همانطور كه اشاره شد تقيه تا آنجا مجاز است كه به خروج از اسلام نرسد.
اهل سنت نوشتهاند كه على(ع) به يارانش فرمود:
سَتُعرضونَ عَلَى سَبّي فَسُبّوني وَ تُعرَضون عَلَى الْبراءةِ مِنّي فَلا تَبرّؤُا مِنّي فانّي عَلَى الاسلام. 1
بهزودى از شما خواهند خواست كه مرا سبّ كنيد پس سب كنيد و از شما خواهند خواست از من تبرّى بجوييد، اما از من تبرّى نجوييد؛ زيرا من در مسير اسلام هستم [تبرى از من تبرى از اسلام است پس اين كار را نكنيد].