68
يٰا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مٰا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَمٰا بَلَّغْتَ رِسٰالَتَهُ (مائده: 67)
اى رسول خدا! آنچه از ناحيه پروردگارت بر تو نازل شده، [به مردم] ابلاغ كن و اگر [اين كار را] انجام ندهى، رسالت او را ابلاغ نكردهاى.
و آن دو بزرگوار در تلاوت آيه، كلمه «في عليّ» را ذكر نكردهاند.
مطلب فوق دلالت دارد آنچه درباره ذكر نام على(ع) در اين مقام و جاى ديگر روايت شده، فقط تفسير و بيان مقصود از آيات قرآن است؛ بديننحو كه جبرئيل اين تفسير و بيان را از نزد خدا بهصورت وحى مطلق آورده است، نه اينكه اينها نيز قرآن باشد؛ همانگونه كه خداوند مىفرمايد: وَ مٰا يَنْطِقُ عَنِ الْهَوىٰ* إِنْ هُوَ إِلاّٰ وَحْيٌ يُوحىٰ ؛ «و پيامبر از سَر هوا و هوس سخن نمىگويد، [هرچه مىگويد] وحيى است كه بدو مىشود 1». 2
به هر حال، آنچه يادآورى شد، روش رايج زمان رسول خدا(ص) در تفسير و تبيين آيات وحى بود. اما برخى از خلفا، قرآن را بدون تفسير و تبيين مىخواندند و همين مسئله موجب پيدايش اختلاف در فهم آيات قرآن شد؛ زيرا پيامبر(ص) آيات نازلشده برخود را بهتدريج تبيين و تفسير مىكرد. 3 ولى همه مردم موفق به شنيدن آنها از پيامبر(ص) نمىشدند، و به