67بنابراين، شايان توجه است وقتى روايات مىگويند پيامبر(ص) آيه را اينگونه مىخوانده، مقصود، تلاوت عبارات آن به همراه تفسير آن معانى است كه پيامبر(ص) آن را از وحى دريافت مىكرده است؛ براى مثال، «عبدالله بن مسعود» مىگويد:
كُنا نقرأ علي عهد رسول الله(ص) يا ايُّها الرّسُولُ بلّغْ ما انزِلَ اليك من ربك «اِنَّ عليّاً مولي المؤمنين» و انْ لم تَفْعَلْ فما بلّغتَ رِسالتَه والله يَعصمك من الناس. 1
در دوران رسول خدا(ص) همواره اين آيه را اينگونه مىخوانديم: «اى رسول خدا! آنچه از ناحيه پروردگارت بر تو نازل شده، ابلاغ نما «كه على، مولاى مؤمنان است» و اگر [اين كار را] انجام ندهى رسالت وى را ابلاغ نكردهاى...».
مقصود او از سخن «على، مولاى مؤمنان است»، اين نيست كه جمله مزبور، جزء آيه قرآن باشد. بلكه منظور اين است كه ما در مقام آموختن آيه، آن را چنين مىخوانديم؛ زيرا تعليم و تفسير، نقش مستقيمى در فهم آيه دارد.
گواه اين مطلب، روايتى است كه كافى آن را در صحيحه فضلاء 2 از امام باقر(ع)، و نيز رواياتى كه «ابوجارود» از آن حضرت و «ابوديلم» از امام صادق(ع)، نقل كرده است كه آن دو، در مقام احتجاج و عدم تقيه، فرموده خداى متعال را اينگونه تلاوت كردند: