59مى شود كه انسان نسبت به ارتكاب گناه عصمت داشته باشد؟ پاسخ به اين پرسش، افزون بر روشن ساختن حقيقت عصمت، ما را در ارزشيابى رفتارهاى انسان معصوم توانا مى سازد. البته قبول داريم كه انسان‌هاى غير معصوم از درك حقيقت عصمت ناتوانند، همچنان‌كه شخص ترسو از درك حقيقت شجاعت ناتوان است.

در پاسخ به اين پرسش، مى‌توان نكات مختلفى را بيان كرد كه از آنها صرف‌نظر مى‌كنيم و به مطلب مهمى مى‌پردازيم كه بايد در همه ديدگاه‌ها مورد توجه باشد. ¹

عصمت، ريشه در شناخت و آگاهى

ممكن است تصور شود كه منشأ و ريشه عصمت يكى از امور زير است:

1. فقدان ابزار گناه در انسان: مقصود اين است كه انسان معصوم مرتكب گناه نمى شود؛ زيرا ابزار ارتكاب گناه را در اختيار ندارد. به تعبير بهتر، فاقد نيروى غضب و شهوت است.

2. وجود عامل خارجى: يعنى عامل يا عواملى خارج از انسان وجود دارد كه از ارتكاب گناه جلوگيرى مى‌كند و مانع مى شود.

روشن است كه چنين ريشه هايى، رفتارهاى انسان معصوم را بى‌ارزش مى‌كند و كمالى براى او محسوب نمى شود. بنابراين، بايد به دنبال منشأ و ريشه اى ديگر بود. توضيح اينكه عصمت وقتى داراى ارزش