55درباره چيستى و ماهيت عصمت، ديدگاه هاى مختلفى از سوى متكلمان و انديشمندان اسلامى عرضه شده است كه به اصلىترين آنها اشاره مى كنيم 1:
لطف خداوند
بسيارى از متكلمان اماميه 2 و معتزله 3، عصمت را با توجه به مفهوم لطف تفسير كرده اند. به نظر اين گروه، عصمت، لطفى است از جانب خداوند كه موجب مى شود انسان، از روى اختيار، نسبت به ارتكاب گناه مصونيت يابد و از ترك فعلِ واجب و انجام دادن كار قبيح خوددارى كند. 4 چنين شخصى، هيچ انگيزه اى براى ترك طاعت يا انجام دادن معصيت ندارد، درحالىكه بر آن قدرت دارد.