127
توجّه به باطن
انسان از دو حقيقت به نام تن و روان آفريده شده است؛ به عبارت ديگر، انسانيّتِ انسان، منحصر به جسم و تن نيست، بلكه باطن و جانى دارد كه واقعيّت او را تشكيل مىدهد و اگر بر سر راه تكامل انسان، از نظر جسم و ماده محدوديتهايى وجود دارد، سر راه تكاملش از نظر روح و معنا چنين محدوديّتى نيست، بلكه او از اين نظر آمادگى بيشترى براى ترقى و تعالى دارد؛ چه بسا در پرتو اطاعت خدا و پيمودن راه حق مىتواند قلّههاى بس بلندى را فتح و تسخير كند. هرگاه انسان از شدّتتوجهاش به امور مادّى و لذايذ جسمانى بكاهد و به درونگرايى و اصلاح باطنبپردازد، در اين موقع مىتواند نيروهاى نهفته باطنى خويش را آشكار سازد و بر قدرت و توانايىاش بيفزايد.
اثر بندگى خدا
از نظر آيين اسلام انسان دو نوع زندگى دارد: ظاهرى و معنوى.
«حيات ظاهرى» همان زندگى طبيعي است كه تمام بشر را در بر مىگيرد و اسلام براى جلوگيرى از هر نوع افراط و تفريط، برنامه خاصى