56به هر حال، همه شؤونى كه به حكومت و قانونگذارى و اطاعت باز مىگردد ذاتاً براى خداوند ثابت است و براى ديگرى با فرمان و اجازه اوست.
توحيد در عبادت
توحيد در عبادت، اصل مشترك و پايه مورد اتفاق ميان همه اديان آسمانى است. در يك سخن، والاترين هدف بعثت پيامبران الهى، يادآورى همين اصل است، خداوند مىفرمايد:
وَ لَقَدْ بَعَثْنٰا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَسُولاً أَنِ اعْبُدُوا اللّٰهَ وَ اجْتَنِبُوا الطّٰاغُوتَ
1
ما در هر امّتى پيامبرى برانگيختيم (تا بگويد:) خدا را بپرستيد و از طاغوت پرهيز كنيد.
همه مسلمانان در نمازهاى روزانه خود به اين اصل اعتراف مىكنند إِيّٰاكَ نَعْبُدُ 2. بر اين اساس، وجوب پرستش تنها خدا و دورى از پرستش جز او، امرى مسلّم است و كسى در اين قاعده كلّى مخالفتى ندارد. سخن در اين است كه آيا برخى كارها و برنامهها مصداق پرستش غير خداست، يا نه؟
براى رسيدن به سخن آخر در اين زمينه، بايد مفهوم و محدوده «عبادت» مشخص شود و تعريفى منطقى از آن ارائه گردد، تا آنچه تحت اين عنوان قرار مىگيرد و پرستش شمرده مىشود، از آنچه چنين نيست و