98
دولت اوّل سعودى (1139 1229 ه. ق)
1. محمد بن سعود (1179 1139ه . ق)
در پى حملات محمد بن سعود، به اطراف، از سال 1160 ه. ق 1747 م، دهام امير رياض و در سال 1178 ه. ق 1765 م، عُرَيعر امير احساء و سپس حسن بن هبةالله امير نجران به درعيه حمله كردند ولى محمد بن سعود، دو حمله نخست را دفع و با سومين پيمان صلح منعقد نمود. اميران حُرَيمِلاء و ضَريِّه نيز گاهگاه در پاسخ به تهاجمات، به درعيّه، حمله مىبردند.
سرانجام محمد بن سعود در 1179 ه.ق./ 1765 بعد از چهل سال حكمرانى و جنگ، درگذشت و جاى خود را به پسرش عبدالعزيز سپرد.
2. عبدالعزيز بن محمد (1218 1179ه. ق)
عبدالعزيز با پشتيبانى محمد بن عبدالوهاب، كشور وسيعى پديد آورد؛ نخست در سال 1185ه.ق \1773 ميلادى بر عشاير متحد نجد تاخت و آنان را در قريه حاير شكست داد. سپس سپاهيان امير رياض را در سال 1187ه.ق \1773 ميلادى تار و مار كرد و پس از مرگ دهام، شهر رياض را به تصرف آورد. 1در سال 1190 ه. ق/ 1776 شهر ثَرمَدَه و سال بعد سُدَير و وَشم را تسليم خود كرد و با امير عيينه و مشايخ نجد، پيمان آشتى منعقد كرد و بيشتر قبايل آن منطقه را به عقيده وهابيت در آورد. او اراضى خرج و تهامه و شهرهاى مجمعه و حرمه و بُرَيدَه را تصرف كرد و در جنگ با غالب بن مُساعد شريف مكه، به پيروزى رسيد. وى با حمله به جبل شَمَّر و حايل و قصيم، آن نواحى را نيز به تصرف درآورد.