97
ج. دوران آلسعود
بر اساس تسلط نظام قبيلهاى در عربستان، حاكمان منطقه نجد و عسير نيز به صورت ملوك الطوايفى، شهرهاى مختلف نجد را اداره مىكردند؛ آنان، گاه تحت نفوذ حاكمان حجاز و گاه زير لواى اميران «صنعا» يعنى كشور كنونى يمن بودند. به دليل عدم وجود حكومت يكپارچه در منطقه نجد، هر قبيله، شهر يا قريهاى كه توانايى مىيافت، بر ساكنان ديگر شهرها يورش برده، آنان را تحت نفوذ خود قرار مىداد.
در چنين اوضاع سياسى بود كه طلبه جوانى به نام محمد بن عبدالوهاب پس از بازگشت از بصره و ايران، چون نتوانست در عُيينه بماند، به درعيّه رفت. در آن دوران حاكمِ درعيه « محمد بن سعود » بود. وى كه با درگذشت پدرش سعود در سال 1140 ه. ق (1727م) حكمران شهر درعيه شده بود، به تشويق برادرش ثَنَيان و همسرش مُوضِه در سال 1157 ه. ق برابر 1744 ميلادى با شيخ محمد بن عبدالوهاب، پيمان اتحاد منعقد كرد و دختر وى را به همسرى خود برگزيد و به اشارت او، ارتشى مجذوب از اعراب باديهنشين تشكيل داد و دستاندازى و حمله به ديگر قبايلِ نجد را آغاز كرد.
خاندان آلسعود و مذهب « وهابيت » 1 به تدريج در سه مرحله، حكومت خود را از منطقه كوچك درعيه به همه عربستان گسترش دادند: