269
شب برپادار و همچنين قرآنِ فجر (نماز صبح) را، چرا كه قرآن فجر، مشهود است».
آيه عهدهدار بيان اوقات نمازهاى پنجگانه است. اگر مقصود از «غَسَقِ اللَّيْلِ » را نيمه شب بدانيم، فاصلۀ بين دلوك و غسق شب، اوقاتى براى چهار نماز مىشود. جز اينكه دليل خاصّ داريم كه وقت ظهر و عصر تا غروب آفتاب است. پس فاصلۀ ظهر تا غروب، وقت مشترك ظهر و عصر مىشود، فاصلۀ بين غروب تا نيمه شب هم وقت مشترك مغرب و عشاء مىشود.
گاهى غسق را به غروب خورشيد تفسير مىكنند. در آن هنگام، آيه وقت ظهر و عصر و نماز صبح را بيان مىكند نه مغرب و عشاء را. ولى تفسير اول معروف است.
طبرسى گويد: آيه دلالت دارد كه وقت نماز ظهر تا آخر روز وسعت دارد، چون خداوند از زوال ظهر تا نيمه شب را وقت چهار نماز قرار داده است، جز اينكه ظهر و عصر از زوال تا غروب، وقت مشترك دارند، مغرب و عشاء هم از غروب تا غسق، وقت مشترك دارند، وقت نماز صبح را هم جداگانه با «وقرآن الفجر» بيان كرده است. پس در آيه، وجوب نمازهاى پنجگانه و وقت آنها بيان شده است. 1
جمع بين دو نماز در حضر و حال اختيار، در روايات
روايات بسيارى از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله نقل شده كه جمع بين دو نماز را در حضر و در حالت اختيار جايز مىداند.