234حاشيه بر شرح عضدى گفته است: عمر بن خطاب خطبه خواند و گفت:
اى مردم! سه چيز در روزگار پيامبر خدا صلى الله عليه و آله بود كه من از آنها نهى مىكنم و بر آنها كيفر مىدهم: يكى متعۀ زنان، ديگرى متعۀ حج و سومى حى على خير العمل. 1
اما اينكه چرا آن را از اذان حذف كرد؟ حضرت باقر عليه السلام فرمود:
اذان با حىّ على خير العمل در زمان پيامبر خدا صلى الله عليه و آله بود و در زمان ابوبكر و اوائل خلافت عمر هم به آن فرمان داده مىشد، سپس عمر دستور داد آن را از اذان و اقامه حذف كنند. علت را پرسيدند، گفت: وقتى مردم بشنوند كه نماز بهترين كار است، از رفتن به جهاد سستى مىكنند. 2
اين تصوّر كه اين جمله موجب سستى از رفتن به جهاد مىشود نادرست است، چون پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله در بيست و هفت غزوه شركت كرد و نزديك به 55 سريّه و گروه رزمى اعزام كرد در حالى كه اذان گفتن با اين جمله در عصر او سبب سستى در جهاد و تخلف از جنگ نشد.
چهارم: تثويب (الصّلاة خيرٌ من النّوم) در اذان صبح
تثويب (از ريشۀ ثابَ يثوبُ) به معناى رجوع به امر براى شتاب به نماز است. مؤذن وقتى مىگويد: حىّ على الصّلاة، مردم را به نماز فرا مىخواند. وقتى مىگويد: الصّلاة خيرٌ من النوم (نماز بهتر از خواب است) دوباره سخنى گفته كه معنايش شتاب به سوى نماز است.