223سرها و پاهايتان را مسح كنيد، انس هرگاه پاهايش را مسح مى‌كشيد، آنها را مرطوب مى‌كرد. ¹

2- از جملۀ آنچه دلالت مى‌كند كه تبليغات رسمى از شستن پشتيبانى مى‌كرد و معتقدان به مسح را مؤاخذه مى‌كرد، روايت احمد بن حنبل از ابى‌مالك اشعرى است كه وى به قوم خود گفت: جمع شويد تا مثل پيامبر براى شما نماز بخوانم. چون گرد آمدند، گفت: آيا ميان شما غريبه هست؟ گفتند: نه، تنها خواهرزادۀ ما هست. گفت: خواهرزاده خودى است. پس ظرفى طلبيد كه در آن آب بود. وضو گرفت، مضمضه و استنشاق كرد و صورت خود را سه بار شست، سه بار هم دست خود را شست، به سر و روى پاهايش مسح كشيد، سپس نماز خواند. ²

اين سه وجه براى توجيه شستن به جاى مسح وجود دارد، با آنكه قرآن بر مسح دلالت مى‌كند و مسح به نظر نزديك‌تر مى‌آيد، سپس وجه سوم.

پس وقتى روشن شد كه مدلول آيه، كدام يك از شستن و مسح است، نيازى به چيز ديگر نيست. نظر موافق، با مضمون آيه تأييد مى‌شود و مخالف بايد فكرى كند و راهى بجويد، بهتر آن است كه بگويد آيه نسخ شده است.

مسح بر پا در احاديث نبوى

1. بسر بن سعيد گويد: عثمان آمد و آب براى وضو طلبيد، مضمضه و استنشاق كرد، سپس سه بار صورتش را و سه بار دستانش را شست، سر و پاهايش را سه بار مسح كشيد سپس گفت: ديدم كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله اينگونه وضو مى‌گرفت، اى جماعت، آيا همين طور است؟ گروهى از اصحاب پيامبر كه نزد او بودند، گفتند: آرى. ³